Η πρώτη αεροπειρατεία στον κόσμο.

 
Η πρώτη αεροπειρατεία στην Ελλάδα και μία από τις πρώτες παγκοσμίως, έγινε από 6 νεαρούς κο-μουνιστές, γόνους αστικών και εύπορων οικογενειών, στις 12 Σεπτεμβρίου 1948, κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου.
 
Στα μέσα Αυγούστου του 1948 ο κλοιός ήταν ασφυκτικός (θα έπρεπε να παρουσιαστούν και να πολεμήσουν κατά των ομοϊδεατών τους στον Εθνικό Στρατό) για έξι νεαρούς Θεσσαλονικείς, μέλη της ΕΠΟΝ, που κατηγορούνταν από τις αρχές για ενέργειες σαμποτάζ. Τα ονόματά τους:
  • Αλέξανδρος Κουφουδάκης, 21 ετών
  • Χαράλαμπος Κουφουδάκης, 23 ετών
  • Αχιλλέας Κελτεμλίδης, 19 ετών
  • Αντώνης Βογιάζος, 18 ετών
  • Γιώργος Κέλας, 17 ετών
  • Σπύρος Χελμιάδης, 18 ετών
 Προσπαθώντας να ξεφύγουν από τους διώκτες τους, οι έξι νεαροί κατέφυγαν στην Αθήνα, με απώτερο σκοπό να διαφύγουν σε κάποια γειτονική σοσιαλιστική χώρα και στη συνέχεια να επαναπροω-θηθούν στην Ελλάδα, για να πολεμήσουν στις τάξεις του Δημοκρατικού Στρατού. Ψάχνοντας τρόπους να υλοποιήσουν το σχέδιό τους, τους κατέβηκε η ιδέα να καταλάβουν ένα αεροπλάνο της πολιτικής αεροπορίας και να το οδηγήσουν στη Γιουγκοσλαβία. Σχέδιο παράτολμο, αλλά και «πρωτοποριακό» για την εποχή.
Η περιπέτειά τους ξεκίνησε στις 12 Σεπτεμβρίου 1948 από το αεροδρόμιο του Ελληνικού. Αφού εξασφά-λισαν εισιτήρια, οι έξι επονίτες επιβιβάστηκαν στη μεσημεριανή πτήση της ΤΑΕ (προδρόμου της Ολυμπιακής Αεροπορίας) για Θεσσαλονίκη. Στο αεροπλάνο, τύπου DC-3 (Ντακότα), επέβαιναν συνολικά 21 άτομα (τετραμελές πλήρωμα και 17 επιβάτες).
Λίγα λεπτά μετά την απογείωσή του κι ενώ το αεροπλάνο πετούσε πάνω από τη βόρεια Εύβοια, οι τέσσερις από τους έξι νεαρούς μπήκαν στον θάλαμο διακυβέρνησης και αφού τραυμάτισαν με σουγιά τον συγκυβερνήτη και τον ασυρματιστή, ανάγκασαν τον κυβερνήτη Αθανάσιο Ηγουμενάκη να οδηγήσει το αεροπλάνο προς τα γιουγοσλαβικά σύνορα. O Ηγουμενάκης προσπάθησε να παραπλανήσει τους αεροπειρατές, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Έτσι, ακολουθώντας το ποτάμι του Αξιού κατόρθωσε να προς-γειώσει τελικά το αεροπλάνο σε μία λωρίδα γης στην τοποθεσία Μπούργκα, 60 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά των Σκοπίων. Μετά την αποβίβαση των έξι αεροπειρατών, οι χειριστές κατόρθωσαν να απογειώσουν το αεροπλάνο και να φτάσουν στη Θεσσαλονίκη γύρω στις 5 το απόγευμα, 4 ώρες και 27 λεπτά μετά την αναχώρησή του από την Αθήνα.
Από άλλη πηγή διαβάζουμε τα ακόλουθα: κατά τη διάρκεια της πτήσης και ενώ το αεροπλάνο βρίσκο-νταν πάνω από τη Σκύρο, τέσσερις από τους νεαρούς εισέβαλαν στο πιλοτήριο και οπλισμένοι με σουγιάδες και ένα μπουκάλι γκαζόζας, ζήτησαν από τον πιλότο να αλλάξει προορισμό και να προσγειώσει το σκάφος στο Βελιγράδι. Ακολούθησε συμπλοκή στο πιλοτήριο με το συγκυβερνήτη, ενώ μέσα σε εκείνο το διάστημα ο ασυρματιστής πρόλαβε να αναφέρει το συμβάν. Η εντολή που έλαβε είναι να «επιστρέψει το αεροπλάνο πάση θυσία αμέσως εις Θεσσαλονίκην». Ο πιλότος προέκρινε την ασφάλεια του πληρώματοςκαι των επιβατών και αποφάσισε να παραβεί την εντολή συνεργαζόμενος με τους αεροπειρατές, πράγμα που πλήρωσε με εξαντλητικές ανακρίσεις μετά την επιστροφή του… (περιοδ. «Ιστορία Εικονογραφημένη», τ. 577). Ταυτόχρονα, απογειώθηκαν πολεμικά σκάφη τύπου SPITFIRE για να αποτρέψουν την αεροπειρατεία, αλλά ήταν ήδη αργά. Το επόμενο μήνυμα που εξέπεμψε ο ασύρματος ήταν «Είμεθα προσγειωμένοι Όφτσε Πόλε 60 χλμ. Νοτιοανατολικά Σκοπίων»....
 
 
Οι 6 νεαροί που κατάφεραν να φτάσουν με τρένο στα Σκόπια, δικάσθηκαν ερήμην από το Έκτακτο Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης, κρίθηκαν ένοχοι και καταδικάσθηκαν σε θάνατο. Διώξεις και φυλακές γνώρισαν και οι οικογένειές τους, οι οποίες δεν γνώριζαν τίποτα για τις προθέσεις των παιδιών τους. Αποτέλεσμα της πρώτης αεροπειρατείας στον κόσμο ήταν η εντατικοποίηση των ελέγχων στα αεροδρόμια και η λειτουργία τους στο εξής σε αυστηρότερο πλαίσιο....
Δύο από τους τολμηρούς νεαρούς, ο Σπύρος Χελμιάδης και ο Αχιλλέας Κετιμλίδης επέστρεψαν παράνομα στην Ελλάδα και σκοτώθηκαν σε μάχες του Εμφυλίου Πολέμου. Οι υπόλοιποι τέσσερις έζησαν για πολλά χρόνια σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Ο πιο γνωστός απ’ όλους είναι ο Αντώνης Βογιάζος (1930-1992), που σπούδασε σκηνοθεσία στη Σοβιετική Ένωση και μετά τη μεταπολίτευση, όταν επαναπατρίστηκε, είχε σημαντικές τηλεοπτικές επιτυχίες στο ενεργητικό του.  Για τον Αχιλλέα Κελτεμλίδη υπάρχουν ακόμη πολλά ερωτηματικά σχετικά με το τι απέγινε τελικά (οπ.αν.)
Αξιοσημείωτο είναι, επίσης, το γεγονός ότι μερικές εβδομάδεςμετά την αεροπειρατεία τα ονόματα των 6 νεαρών διαγράφηκαν από τα αρχεία (μαθητολόγια) των καλών σχολείων από τα οποία αποφοίτησαν (κολλέγιο Ανατόλια Θεσσαλονίκης οι αδερφοί Κουφουδάκοι, Δελασάλ ο Κελτεμλίδης, Πειραματικό Σχολείο Θεσσαλονίκης ο Βογιάζος κ.τ.λ.)
 
Σχετικά
 
Το 1987 ο σκηνοθέτης Κώστας Κουτσομύτης μετέφερε στη μεγάλη οθόνη το περιστατικό της αεροπει-ρατείας, με τίτλο «Ο Κλοιός».
 

Πολλά περισσότερα μπορεί να διαβάσει κανείς στο τ. της «Ιστορίας Εικονογραφημένης» που αναφέραμε. 

Share: